تا روز قدس / چه غزه چه ایران

1. در مجموعه‏ی پوسترها و تبلیغاتی که این روزها برای حضور سبزها در روز قدس به چشم میخورند، دو گرایش عمده را می‏توان از هم متمایز کرد. در گرایش اول، حضور سبزها در تقابل و مخالفت با سیاست حمایت دولت ایران از فلسطین و تاکید بر اولویت و اهمیت مساله‏ی امروز ایران قرار می‏گیرند. شعار "نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران"، را می‏توان نماد اصلی این تلقی محسوب کرد. در گرایش دوم، مساله‏ی ایران و فلسطین به هم پیوند می‏خورند، سبزهای ایران در کنار ستم دیدگان فلسطین قرار می‏گیرند و ستم‏گران صهیونیست هم‏ردیف عملۀ استبداد دینی ایرانی می‏شوند.

2. خوشبختانه در دو هفتۀ اخیر جنبش سبز توجه به جایی به این موضوع داشته است و مطالب متعددی درباب اولویت گرایش دوم بر گرایش اول منتشر ساخته است. اهم این مطالب بر رجحان ارزشی و هنجاری موضع دوم بر موضع اول اشاره داشته‏اند. با این همه، می‏توان گفت که حتی از نظر راهبردی یا استراتژیک نیز موضع دوم فواید بیشتری نسبت به موضع اول دارد. این اهمیت و فواید راهبردی را می‏توان در حوزۀ داخلی و بین المللی مورد توجه قرار داد.

3. از منظر داخلی هم‏ردیف کردن دولت ایران با رژیم صهیونیستی که توسط جمهوری اسلامی‏ به عنوان نماد غصب و ظلم بین‏المللی محسوب می‏شود، حمله‏ی شدیدی به مشروعیت دولت کودتا محسوب می‏شود. در حقیقت اینطور صورت‏بندی از مساله‏ی فلسطین نیز در رده‏ی اقدامات قبلی جنبش سبز قرار می‏گیرد، اقداماتی که جنبش سبز با دست زدن به آن‏ها نمادهای مشروعیت بخش پیشین را به حق از آن خود نمود و از آن‏ها در زمینۀ مشروعیت‏زدایی از دولت کودتا استفاده کرد. در اصطلاح به این کار جوجیتسوی سیاسی می‏گویند.

در میان هنرهای رزمی جوجیتسو، نحوه‏ای از مبارزه است که در آن شخص مبارز با منحرف کردن نیروی حریف و صرف کمترین هزینه تهاجمات حریف را نسبت به خودش باز می‏گرداند و و از حملات مهاجم علیه خودش استفاده می‏کنند. استفاده از نمادهای مرتبط با مساله‏ی اسرائیل و فلسطین نیز می‏تواند نمونه‏ای از همین جوجیتسوی سیاسی محسوب شود، چه سبزها این نمادهای مشروعیت بخش را از آن خود می‏کنند و با تکیه به آن‏ها به مشروعیت‏زدایی از کودتاگران می‏پردازند.

4. دفاع از حقوق مردم ایران در کنار هم‏نوایی با فلسطینیان مظلوم این خاصیت را نیز دارد که پایگاه اجتماعی کودتاگران را بیش از پیش تضعیف می‏کند. این در حقیقت تاکنون یکی از نقاط ممیزهی جنبش سبز و برتری‏های آن نسبت به جنبش اصلاحات نیز بوده است. در مقابله با جنبش اصلاحات، اقتدارگرایان به خوبی توانسته بودند انسجام پایگاه اجتماعی خود را حفظ کنند و آن را در مواقع ضروری در برابر اصلاحات بسیج نمایند.

با این حال، نوع گفتمان خاص میرحسین موسوی و اتفاقات متعاقب آن و به طور کلی صورت‏بندی مخالفت و اعتراض در جنبش سبز به گونه‏ای بوده است که توانسته نقشه‏ی اقتدارگرایان در تحریک احساسات قشر مذهبی علیه معترضان را به کلی خنثی کند و حتی بخش‏های وسیعی از آنان را با جنبش همراه نموده و اساسا جزو جنبش بکند.

پیوند زدن مساله‏ی امروز ایران با ظلم و ستم اسرائیل با فلسطین و حمایت همزمان از حقوق هر دو نیز همین مزیت را دارد که باز نقشه‏ی اقتدارگرایان برای در تقابل قرار دادن جنبش سبز با مردم فلسطین و متعاقب آن تحریک احساسات قشرهای سنتی‏تر در جامعه را خنثی می‏کند و باز هم این توان را دارد که موجب ریزش بخش‏های دیگری از پایگاه اجتماعی اقتدارگرایان شده و بدنۀ جنبش سبز را نیز فربه‏تر نماید.

5. این نوع صورت‏بندی از یک منظر دیگر نیز ضربۀ مهلکی برای مشروعیت اقتدارگراین به شمار می‏رود. معنای این ضربه زمانی بیشتر مشخص می‏شود که هستۀ سخت ایدئولوژیک حاکمیت را در نظر آوریم. ایدئولوژی نظام جمهوری اسلامی ایران را اگر دارای یک هسته‏ی سخت فرض کنیم، مهم‏ترین اجزای این هسته قطعا یکی ولایت مطلقه‏ی فقیه و دیگری ضدیت نظام با امپریالیسم جهانی و اسرائیل بوده است. در حقیقت رژیم با طرح ادعای رهبری مبارزات ضداسرائیلی در جهان اسلام در طول سه دهه حیات خود توانسته هم در داخل و هم در خارج کشور حمایت بخش‏هایی از جمعیت را به سود خود بسیج کند و به مشروعیت‏بخشی به خود بپردازد.

حال در صورتی که معترضان نظام نشان دهند که نه از منظر منافع شخصی و گروهی، که از منظر کرامت انسانی و مقابله با هر گونه ظلم و ستم نسبت به مساله‏ی فلسطین حساس‏اند و با دولت نژادپرست و سرکوب‏گر اسرائیل مخالف، آن‏گاه نظام را از یکی از حربه‏های اصلی مشروعیت بخشی به دولت کودتا خلع سلاح کرده‏اند. اگر جنبش سبز در دفاعش از آرمان کرامت تمامی انسان‏ها از جمله فلسطینیان خود را ثابت قدم‏تر از اقتدارگرایان نشان دهد، دیگر اقتدارگرایان با کدام امتیاز می‏خواهند در این زمینه برای خود مشروعیت بسازند؟

6. گذشته از منظر داخلی، از نقطه نظر منطقه‏ای نیز جنبش سبز با تکیه بر پیوند زدن مساله‏ی ایران و فلسطین فواید مهمی را متوجه جنبش می‏کنند. باید توجه داشت که یکی از سیاست‏های منطقه‏ای حاکمیت ایران در جهان عرب و دنیای اسلام، همراه کردن افکار عمومی این کشورها با خود، با تکیه بر گفتمان ضداسرائیلیش بوده است. باید اذعان داشت که هر چند این سیاست تحصیل کننده‏ی منافع ملی ما نبوده است ولی دست کم در مرحله‏ی اول، یعنی همراه کردن بخشی از افکار عمومی بخشی از جهان اسلام با خود موفق بوده است.

حال در صورتی که جنبش سبز بتواند صدای اعتراض خود به فجایع دولت ایران و اسرائیل را به طور همزمان به گوش جهانیان و مردم منطقه برساند، احتمالا می‏تواند بخش‏های قابل توجهی از افکار عمومی جهان عرب و جهان اسلام را نیز با خود همراه کند، بخش‏هایی که هنوز نتوانسته‏اند تحولات اخیر ایران را هضم کنند و با دیدن تضاد در گفتار ظلم‏ستیزانه‏ی دولت ایران در حوزی‏ی بین‏المللی و وحشی‏گری‏های آن در داخل، اینک دچار نوعی حیرت و سرگشتگی در قبال تحولات داخلی ایران شده است.

در حقیقت، روز قدس بهترین فرصت برای جنبش سبز است که آخرین تلنگر را به ذهنیت ترک‏خورده‏ی این بخش از افکار عمومی منطقه بزند و نشان دهد که ظلم‏ستیزان واقعی مردم ایران‏اند و نه دولت ایران. در صورت تحقق چنین امری گام مهم و بزرگی در تنهاترشدن کودتاچیان در منطقه نیز برداشته می‏شود و کودتاچیان حمایت آن بخش‏هایی از مردم منطقه را نیز که فریب گفتار منافقانه‏ی رهبران کودتا را خورده‏اند از دست خواهند داد.

به این ترتیب، می‏توان نتیجه گرفت که پیوند زدن مساله‏ی ایران با مساله‏ی فلسطین، همردیف کردن مظلومان ایران و فلسطین، و هم رده کردن ستم گران ایران و اسرائیل از نظر راهبردی اهمیت بسیاری برای جنبش سبز خواهد داشت، چرا که زوال مشروعیت دولت کودتا هم در حوزه‏ی داخلی و خارجی را سرعت می‏بخشد، موجب ریزش بیشتر حامیان کودتاگران در داخل و خارج می‏گردد، و هم چنین حامیان جدیدی را به خیل هواداران جنبش سبز می‏افزاید.